Dns Nasıl Çalışır?

Bir siteye erişmek istediğinizde tarayıcınıza adresi yazıyorsunuz ve sayfa karşınıza geliyor. Internet’e bağlı her bilgisayarın, diğer hiç bir bilgisayarda kullanılmayan 32 bitlik bir IP numarası olması gerektiğini biliyoruz (Proxy, Network Address Translation teknolojilerini bilenler, şimdilik unutsun). Bilgisayarlar bu IP numaraları aracılığıyla biribirlerine ulaşıyorlar.

Bir örnekle açıklayalım. Microsoft’un web sitesini tuttuğu bilgisayarın IP adresi 207.46.230.218; o halde eğer biz Microsoft’un web sitesine gitmek isteseydik browserımızın adres kısmına http://207.46.230.218 yazmamız gerekirdi. Oysa http://www.microsoft.com hatırlaması çok daha kolay bir adres. işte www.microsoft.com adresinin 207.46.230.218 e dönüştürülmesi işini yapan programa Domain Name System (DNS) deniliyor. Adresi ya da diğer deyimle alan adını (Domain Name) IP adresine dönüştürme işine ise ‘Alan adı çözümlemesi’ (DNS Name Resolution) deniliyor.

DNS programının çalıştığı sunucu bilgisayara DNS Server ya da Name Server adı veriliyor. şimdi bu isim çözümleme işinin nasıl yapıldığına bakalım.

Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi biz web sitesinin adresini yazdığımızda, bilgisyayarımız önce bu adresi kendisinde tanımlı olan DNS sunucuya (Local Name Server) soruyor (1).

Eğer sunucu bu adrese cevap vermeye yetkili değilse, kendisinde kayıtlı olan, en üst seviyedeki alan adlarının (Top Level Domain Names) tanımlı olduğu Kök sunuculardan (Root Name Server) birine adresi soruyor (2).

Kök sunucu adrese bakıyor, www.microsoft.com adresine cevap vermeye kendisi yetkili değil ama .com adreslerine cevap verebilecek sunucuyu biliyor ve sizin DNS sunucunuza bu adresi bildiriyor.

Sunucunuz .com alan adlarını tanımlı olduğu sunucuya aynı soruyu soruyor (3). Cevabi o da bilmiyor ama microsoft.com’un adresini biliyor!

Sunucunuz, bu kez Microsoft’un DNS sunucusuna aynı soruyu soruyor (4). Microsoft’un sunucusu, microsoft hakkında sorulan sorulara cevap vermeye yetkili olduğu için, sunucu üzerindeki tabloya bakıyor ve www adresinin Ipsini sizin sunucunuza veriyor! Burada küçük bir not; eğer cevap vermeye yetkili ise DNS tablosunda alan adının (microsoft.com) karşısında bir NS (Name Server) kaydı bulunur.

Sunucunuz, IP adresini, isteyen programa veriyor ve görevini tamamlamıyor (5). IP adresini öğrenen browser bu adresi kullanarak www.microsoft.com sitesine ulaşıp siteyi size görüntülüyor.

DNS TABLOSU

Bundan sonraki iş, yuksel.net’in posta sunucusuna aittir. O’da kendi tanımlarına bakar ve yuksel.net adresine gönderilen e-postaları kabul etmeye ayarlı olduğu için e-postayı alır. Sonra @ işaretinden önceki kısma bakar ve ilgili posta kutusuna paketi teslim eder. Daha sonra ben e-posta okuyucu programim ile (örneğin MS Outlook) e-posta sunucusuna bağlandığımda, paket (e-posta) elime ulaşmış olur ve yolculuk tamamlanır.

DNS kayıtları yukarıdaki gibi text dosyasında tutulur. Burada;

MX (Mail eXchange) kaydı E-posta sunucusunun adını,

NS (Name Server), yuksel.net adresi için DNS sunucusunun adını

A (host) ise çeşitli bilgisayarların (www, adilpc gibi) IP adreslerini gösterir.

Dolayisiyla, DNS’ten adilpc.yuksel.net adresi sorgulandiginda 195.155.150.50, www.yuksel.net adresi sorgulandığında 195.155.150.2 cevabı alınacaktır.

ÖRNEK…

Diyelimki ABC adında bir şirketiniz var. Türkiye’de alan adlarını ODTÜ’den satın aldığınız için, ODTÜ’ye başvurdunuz ve abc.com.tr alan adını iki yıllığına satın aldınız. Aynı zamanda bir DNS sunucusu kurdunuz ve bu sunucu için internet hizmeti satın aldığınız şirket size 195.195.195.195 IP’sini verdi. ODTÜ’ye DNS sunucunuzun bu adresini de bildirdiniz…
Artık, örneğin www.abc.com.tr adresine ulaşmak isteyen biri, yukarıdaki grafikteki gibi 2. adımdan sonra .tr kayıtlarının tutulduğu ODTÜ’deki sunucunun adını öğrenecek, 3.ve 4. adımda ODTÜ’den sizin DNS sunucunuz IP sini öğrenecek ve 5. adımda da sizin sunucunuzdan WWW adresine karşılık gelen IP adresini bulup sitenizi ziyaret edebilecek.

Hatırlanması gereken nokta, alan adlarını IP adresine dönüştüren mekanizmanın DNS olduğudur. Tekrar edelim burada alan adı=abc.com.tr dir. www ise ilgili servisi (burada web servisi) veren bilgisayarın ismidir ve internet dünyasında genel adıyla HOST diye tanımlanır.

Mesela Dial-up internete bağlanıyorsanız, servis sağlayıcınız bağlantı anında size geçiçi bir IP ve kendi DNS sunucusunun IP sini verir. Eğer servis sağlayıcınızın DNS sunucusunda bir problem varsa, alan çözümlemesi yapamayacağınız için IP adresini bilmediğiniz hiç bir siteye ulaşamazsınız.